Een beleggingsrendement boven de DUO-rente kan een positief saldo geven, maar maakt extra lenen niet vanzelf verstandig. Rendement is onzeker; schuld, betaalverplichtingen, belasting en verliesrisico blijven meetellen.
Wat klopt er aan de uitspraak over hogere opbrengst?
In een model zonder tussentijdse betalingen groeit vermogen sneller dan schuld als het gerealiseerde netto samengestelde rendement hoger is dan de leenrente. Dat is een rekenkundige voorwaarde, geen voorspelling. Een historisch beursgemiddelde is geen toezegging voor jouw beleggingen of verkoopdatum. Een positief verwachte opbrengst kan samengaan met een verlies dat je niet kunt dragen.
Kun je als terugbetaler zomaar extra lenen?
Lenen bij DUO hoort bij studiefinanciering en vereist leenrecht. Alleen een bestaande studieschuld hebben geeft geen nieuw leenrecht. Controleer je opleiding, resterend recht en persoonlijke maximum bij DUO. Collegegeldkrediet is bedoeld voor collegegeld; behandel dit niet als een onbeperkte beleggingslening. Dit artikel stelt niet vast dat jij voor extra lenen in aanmerking komt.
De rente staat niet je hele studie vast
Tijdens de studie stelt DUO de rente jaarlijks vast; na stoppen gelden rentevaste perioden van vijf jaar. Voor SF35 noemt DUO 2,33% voor 2026 en 2,70% voor 2027; voor SF15 2,29% en 3,28%. Dit zijn geen rentevoorspellingen voor de jaren daarna. Gebruik je eigen rente en toets ook een hogere toekomstige rente.
Niet lenen, sparen of beleggen
Niet extra lenen geeft geen extra beleggingspot, maar ook geen extra schuld. Extra lenen en sparen houdt het geld doorgaans beter beschikbaar, terwijl een netto spaarrente onder de leenrente in een eenvoudige vergelijking geld kost. Extra lenen en beleggen geeft meer onzekerheid: een verlies raakt je vermogen, terwijl de schuld niet met dezelfde koersdaling verdwijnt. Wijzer in geldzaken raadt beleggen met geleend geld af.
Kosten en belasting: trek niet zomaar één percentage af
Vergelijk rendement na fonds-, transactie- en overige kosten en na het belastingeffect van de gehele huishoudsituatie. Volgens de Belastingdienst vallen schulden volgens de Wet studiefinanciering in box 3; voor aftrek geldt een schuldendrempel. De voorlopige aanslag 2026 gebruikt verschillende rendementspercentages voor banktegoeden, beleggingen en schulden. Een even grote schuld en belegging zijn daarom niet automatisch fiscaal neutraal. Er bestaan ook regels voor lager werkelijk rendement. Een eventuele prestatiebeurs die nog een gift kan worden vraagt afzonderlijke fiscale controle. De site berekent jouw box 3-heffing niet; regels voor 2026 zijn geen belofte voor 2027 of later.
Draagkracht en kwijtschelding veranderen de vergelijking
Meer lenen betekent niet noodzakelijk evenredig hogere maandbetalingen: het wettelijke bedrag en de inkomensafhankelijke draagkracht spelen beide mee. Inkomen, partnerinkomen en resterende aflosfase kunnen bepalen of je alles betaalt of een restschuld overhoudt. Neem mogelijke kwijtschelding nooit vooraf als vaststaande winst op. Vergelijk twee volledige aflossingspaden met en zonder extra schuld, inclusief dezelfde inkomensaannames en alle betalingen. De bestaande calculator modelleert terugbetalen vanaf 2026, niet het nieuwe lenen tijdens een studie.
Een lange horizon voorkomt geen gedwongen verkoop
Een koersdaling vlak vóór een woningkoop of noodzakelijke verkoop kan je plan verstoren. Als je geld uit de portefeuille moet opnemen voor aflossingen, doet ook de volgorde van goede en slechte jaren ertoe. Een lange horizon neemt dat risico niet weg. Houd een afzonderlijke noodzakelijke buffer aan en toets of je betalingen kunt dragen zonder beleggingen op een ongunstig moment te verkopen. De AFM noemt doel, looptijd, kosten en draagbaar risico als afwegingen.
Wat betekent dit voor een hypotheek?
Een studieschuld telt mee bij de hypotheekbeoordeling. Een beleggingspot maakt die schuld niet automatisch ongedaan. Plan daarom ook een scenario waarin je het vermogen nodig hebt voor een woning en de beleggingen minder waard zijn. De hypotheekrekenhulp hier vertaalt een maandlast alleen naar een kasstroomequivalent en geeft geen persoonlijk maximaal hypotheekbedrag.
Zo lees je het rekenvoorbeeld hieronder
Uitsluitend om het renteverschil te illustreren: op tijdstip nul € 10.000 extra lenen, het hele bedrag direct sparen of beleggen, tien jaar aanhouden, geen verdere eigen inleg of opnames, geen tussentijdse betalingen en aan het einde de schuld verrekenen. De leenrente is een verzonnen vaste 3%, niet een DUO-tarief. Rendementen van −2%, 5% en 8% en spaarrente 2% zijn netto rekenaannames na kosten en belasting, geen marktverwachtingen of kansen. Voor elk vermogen geldt € 10.000 × (1 + rendement)^10; voor de schuld € 10.000 × 1,03^10. Alleen de laatste euro wordt afgerond.
Wat het voorbeeld wel en niet beslist
De tabel vergelijkt hetzelfde geleende bedrag en dezelfde einddatum met nul extra lenen als referentie. Bij de basisaanname resteert een positief saldo; bij het ongunstige pad blijft een tekort. De tabel simuleert geen echte DUO-betaalplicht, maandelijks lenen, renteherziening, persoonlijke belasting of kwijtschelding. Een persoonlijke uitkomst is daarom bewust niet beschikbaar. Daarvoor ontbreken een gevalideerde studiefase- en belastingmodule. Gebruik dit voorbeeld om de claim te begrijpen, niet om een leenbedrag te kiezen.
| Keuze | Netto jaarrendement | Vermogen | Schuld | Saldo |
|---|---|---|---|---|
| Niet extra lenen | — | € 0 | € 0 | € 0 |
| Lenen en sparen | 2% | € 12.190 | € 13.439 | € -1.249 |
| Lenen en beleggen · ongunstig | -2% | € 8.171 | € 13.439 | € -5.268 |
| Lenen en beleggen · basisaanname | 5% | € 16.289 | € 13.439 | € 2.850 |
| Lenen en beleggen · gunstig | 8% | € 21.589 | € 13.439 | € 8.150 |
Reken jouw scenario door
Gebruik de bijbehorende rekenhulp en controleer de aannames en beperkingen. Alle uitkomsten zijn scenario’s, geen garantie of persoonlijk financieel advies.
Primaire bronnen
- DUO: lenen en leenvoorwaarden
- DUO: rente voor studenten
- Belastingdienst: bezittingen en schulden 2026
- Belastingdienst: berekening voorlopige aanslag box 3 2026
- AFM: is beleggen iets voor jou?
- Wijzer in geldzaken: checklist beleggen
- DUO: berekening maandbedrag en vrijstellingen
- DUO: klaar met aflossen
- Rijksoverheid: studieschuld en hypotheek
Geraadpleegd op 4 november 2026.